სამოსელი პირველი

ანუ ამბავი ოპერისა და ბალეტის თეატრის წარმოდგენისა

Image

,,ჩვენ ყველს გვაქვს ჩვენი ქალაქი”, ,,ჩვენ ყველას გვაქვს ჩვენი მდინარე” – ასევე გვყავს ჩვენი გმირები და ასევე ჩვენებურად შეგვიძლია ნაწარმოების აღქმა, დამუშავება და ინტერპრეტაცია. რთულია, ერთდროულად იფიქრო წარმოდგენის სიუჟეტზე, მუსიკალურ განვითარებაზე, გმირების ხასიათზე, ქორეოგრაფიაზე, დეკორაციასა და იმაზე, როგორ აღიქვამს მაყურებელი სასცენო დადგმას იმ წიგნისას, რომელსაც ამდენი ხანია ელოლიავება, ეფერება და რომელიც სამაგიდო წიგნად იქცია. თუმცა, გასათალისწინებელია, რომ იგი თეატრში იმის სანახავად მოდის, რაც შესაძლოა გამოეპარა ან რისი ვიზუალური აღქმაც უფრო დიდ შთაბეჭდილებას მოახდენს.

 ამბავი, რომელიც სიცოცხლის წრებრუნვას, სიყვარულის მარადიულობას, სულის უკვდავებას, დაცემასა და აღზევებას, რიგ ღირებულებასა და უპირველეს ყოვლისა, ტოტალიტარული რეჟიმის არანამდვილობას, სიცრუეს ასახავს, ქართველმა მაყურებელმა ოპერისა და ბალეტის დიდ სცენაზე იხილა, დიდი ოვაციებით დაჯილდოებაც დაიმსახურა და რამდენიმე კურცხალი ცრემლიც – შესაბამისად, წარმოდგენა შედგა და ვიქნები პესიმისტი, თუ ვიტყვი, რომ ცუდად. რა თქმა უნდა, დადგმა კარგი იყო. თანაც, იმასაც თუ გავითვალისწინებთ, რომ ამ დიდი ნაწარმოების სცენაზე გატანა ისტორიაში პირველად მოხდა. გმირების მრავალფეროვნების, სიმრავლისა და ტექსტის სირთულის გამო, იმაზე მინდა გავამახვილო ყურადღება, რას შეიძლება მოელოდეს მაყურებელი და არ დახვდეს სცენაზე.

უპირველესად, აღვნიშნავ, რომ ხაზის ერთიანობის მიუხედავად, სპექტაკლმა სიმშრალის შთაბეჭდილება დატოვა. არ ვყოფილვარ თავიდანმე სკეპტიკურად განწყობილი და არ ველოდებოდი, რომ სპექტაკლი ცუდი ან უარესი იქნებოდა, როცა მისი გაცოცხლება პროფესიონალებმა ითავეს, მაგრამ თანდათანობით გამოიკვეთა დაუკმაყოფილებლობის ის შეგრძნება, რომელიც გმირთა მკითხველისეულ დრამატიზაციასაც შეიძლება დავაბრალოთ, მისეულ წარმოდგენებსაც მათზე და სცენების მაყურებელში გადახარშულ აღქმებსაც. შესაბამისად, მაყურებელს თავის თავთან იმდენჯერ აქვს ნათამაშები თითოეული სცენა, რომ თეატრის მსახიობებისგან უფრო მეტს მოელოდა, ვიდრე იხილა. კოსტიუმირებასაც და გრიმსაც. ვიქნები ის ,,ბალახისფერი კაცი” და პატიოსნად ვიტყვი, რომ მონაკვეთებში მეჩვენებოდა, თითქოს, ერთი სული ჰქონდათ, როდის დაამთავრებდნენ წარმოდგენას. გამომდინარე აქედან, ჩემი მიზანი სპექტაკლის დაკნინება და მიწასთან გასწორება კი არა, იმის მოწოდებაა, რომ უკეთესის გაკეთება შეიძლება.

ავიღოთ, თუნდაც დომენიკო – რომელიც მაღალი, გამხდარი და ფერმკრთალია, ან მერსედეს ბოსტონის დაბადების დღეზე ეს გმირი – ყვითელი ზემოთ აწეული თმით, შუბლზე მწვანე თვლით, მწვანედვე შეღებილი ტუჩებით, წითელი ყელით – სად ჩანს გმირის ხასიათი? მხოლოდ ქმედებაში? ესეც არის, რა თქმა უნდა, მაგრამ ამ ორი გმირის სახე მარტო ქმედება ხომ არ არის?

ძალიან დამაკლდა ცეკვის მონაკვეთები ტერეზასი -პირველი თოვლისას.იგი რა თქმა უნდა, ცეკვას, მაგრამ ამ ცეკვას აკლდა ის ემოცია, ის გზნება, რომელიც თოვლს გაადნობს,  რომელიც მაყურებელს ეტყვის, რომ დომენიკოა სწრაფვის საგანი, ის დომინანტური ირაციონალური რამ, რაც ამ წინასწარმეტყველმა ქალმა (და ესეც არ იცის მაყურებელმა) აირჩია. მეორე – მანუელო კოსტასა და კონსესიონის (მანუელას) ცეკვა – ამით გაიცნეს ერთმანეთი, ამით მიხვდნენ, რომ ერთნი არიან, ერთ არსს ეკუთვნიან და თავად არიან ერთნი – აი, აქ მჭირდება ქორეოგრაფი, სადაც ძნელად წარმოვიდგენ, როგორ ცეკვავენ ისინი ან რას ცეკვავენ. აქ მჭირდება მათი სულის მუსიკა და არა ფონად. კარგია, ბრძოლის სცენები რომ ცეკვის ენაზეა წარმოდგენილი, მაგრამ თვლების დაწვასაც თუ მიჩვენებდა რეჟისორი ამავე მოძრაობებით (მამა-შვილის, ღმერთისა და სულის საუბრის) ფონზე, უკეთესი იქნებოდა. თუმცა, არაჩვეულებრივი და წარმოუდგენლად დიდი შთაბეჭდილების მომხდენია ანა-მარიას ცეკვა დომენიკოსთან შეხვედრისას და მისი მოძრაობები სულთა მეუფესთან (ფილმი ამას, სავარაუდოდ, უსახო ირაციონალურ არსებად შემოგვთავაზებდა), სადაც სრულიად გაიხსნა მისი პერსონაჟი – ის, რომ არაამქვეყნიურია, ამ გარემოს, სააქაოს არ ეკუთვნის და მისი ღირსიც არ არის.

აგრეთვე,ბუნდოვანსა და უღირსი ადამიანის შთაბეჭდილებას ტოვებს დომენიკო, როცა იგი ტერეზას უსიტყოდ ტოვებს – არადა, ერთ-ერთი ნამდვილი ქალია, ნამდვილი ადამიანი, რომელიც მაღალი სოფლიდან ჩამოსულმა იხილა, რომლის ღირსიც გახდა. ის კი, ისე ტოვებს, ვითომ არც ყოფილა მის ცხოვრებაში და ცეკვა. ოჰ, ღმერთო ჩემო! (ეს ეპატაჟურობა და პოპულისტობა მომაშლევინა!) ცეკვას ვერ ვივიწყებ. ნუთუ, ასე დაინახა თავდაკარგული და შეყვარებული ტერეზას ცეკვა მსახიობმა?!

მოკლედ, ისევე მშრალად მინდა დავასრულო და ზედმეტ უარყოფით მხარეებზე არ გავამახვილო ყურადღება, როგორც წარმოდგენის ავტორები მოიქცნენ. ვიტყვი მხოლოდ იმას, რომ მუსიკალური შესრულება, საოპერო არიები და ქორეოგრაფიული ელემენტები იყო ძალინ კარგი. აქვე წარმატებებსაც ვუსურვებ შემდგომ წარმოდგენებს და დახვეწასაც. აგრეთვე, ამ მოკრძალებულ კრიტიკას უარყოფითი თვალით ნუ შეხედავენ (თუ წაიკითხავენ) და მაყურებელსაც ვურჩევ, და რეკომენდაციას ვუწევ, ამ ნაწარმოების ხელახალი გადაკითხვის შემდეგ აუციელბლად დაესწრონ წარმოდგენას.

პ.ს. აშკარად დავრწმუნდით, რომ სცენა ძალიან პატარა აღმოჩნდა გ. დოჩანაშვილის ,,სამოსელი პირველი”-სთვის და შემდგომში ვისურვებდი, დიდ ეკრანზე გვეხილა იგი მთელი თავისი ღირებულებებით.

პ.პ.ს. რა ვქნა, ალბათ, ცუდი ადამიანი ვარ, ასე რომ  ვწერ, მაგრამ პერსონალური ბლოგია და არა საჟურნალო სტატია. შესაბამისად, ვიტოვებ უფლებას, იმ გულისტკივილზე ვისაუბრო მხოლოდ, რაც ზემოხსენებულს მაწერინებს.

Categories: თეატრი, მუსიკა, ფილმი, ჩანახატისმაგვარნი, ცეკვა, წიგნი | Tags: , , , , | დატოვე კომენტარი

Post navigation

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / შეცვლა )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / შეცვლა )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / შეცვლა )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / შეცვლა )

Connecting to %s

Create a free website or blog at WordPress.com.

%d bloggers like this: